คลิปแมสด็อทคอม
 
  
    
Upload



คุณรู้จักมั้ย ..แมงมัน..คือไร

คุณรู้จักมั้ย "แมงมัน" คือไร 


แมงมัน เป็นแมลงชนิ


 

แมงมัน เป็นแมลงชนิดหนึ่ง มีลักษณะคล้ายมด (จริงๆ ผู้เขียวคิดว่ามันก็เครือเดียวกันนั่นแหละ) ถ้าไม่รู้จักมาก่อน จะเรียกว่า “มดยักษ์มีปีก
ก็คงไม่ผิด ตอนเด็กๆ เคยมีประสบการณ์ได้พบเห็นการขุดรังแมงมัน
เรื่องนี้จำได้ติดตา เพราะประทับใจแกมสลดอยู่ว่าพวกเล่นสัมปทานขุดยกรัง
ทั้งตัวแม่ ตัวพ่อ ไข่ ลูกเด็กเล็กแดง ประสบเคราะห์กรรมกันทั้งหมด
แต่เราก็กินกับเขาด้วย ลำแต้ๆ

สำหรับคนที่ไม่ได้เคยเห็นหน้าคร่าตาแมงมันมาก่อน
แล้วอ่านมาจนถึงบรรทัดนี้เกิดสงสัยว่าพูดถึงเรื่องอะไรอยู่
ขออภัยที่ไม่ได้ให้ข้อมูลพื้นฐานเสียก่อน เอาเป็นว่าขอยืมข้อมูลจาก
โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน
(http://kanchanapisek.or.th/kp8/cem/cem704.html) มาให้อ่านกันก่อนนะ


ลักษณะ

แมงมันเป็นสัตว์ที่มีลักษณะแตกต่างกันอยู่ ๓ ลักษณะ
ถ้าเป็นแม่แมงมันจะมีลักษณะคล้ายมดคันตัวเล็กๆ สีแดงออกส้ม
กัดเจ็บและคันมาก ลักษณะที่สอง คือ ไข่ มีลักษณะคล้ายไข่มดแดง มีสีนวล
เรียกไข่แมงมัน อยู่ในดินลึกประมาณ ๕๐ เซนติเมตร
ลักษณะที่สามลูกแมงมันจัดอยู่ในประเภทแมงชนิดหนึ่งมีปีกคล้ายกับลูกมดแดงแต่
ตัวใหญ่กว่า ส่วนท้ายจะป่องมากมีสีน้ำตาลไหม้ บินได้
ชนิดที่เป็นแมลงนี้เรียก “ลูกแมงมัน”
ซึ่งมีทั้งตัวผู้และตัวเมียสำหรับตัวผู้ตัวจะเล็กกว่าตัวเมียและสีออกเหลือง
ลูกแมงมัน จะบินไปผสมพันธุ์ใหม่และสร้างที่อยู่ใหม่


ถิ่นที่อยู่


แมงมันชอบอาศัยอยู่ตามที่ดินที่เป็นที่ดอน
น้ำท่วมไม่ถึง ชอบดินแข็งและชอบอยู่ใกล้รากไม้ใหญ่ๆ คล้ายปลวก แต่ไม่ก่อ
ดินหรือพูนดินขึ้นเป็นจอมปลวก
ในรอบหนึ่งปีแมงมันจะออกจากรูเฉพาะเดือนพฤษภาคม คือฤดูฝน
เพราะน้ำฝนที่ซึมลงดินทำให้ แมงมันอยู่ไม่ได้จะออกจากรูขึ้นมาอยู่บนผิวดิน
แมงมันจะไม่ย้ายรังถ้าไม่ถูกรบกวนจากคน ก่อนที่ลูกแมงมันจะออกมาแม่จะออกมา
ก่อนเพื่อขยายรูให้กว้างขึ้น เพราะลูกแมงมันตัวโตกว่า
แม่แมงมันจะใช้เวลาขยายรูประมาณ ๓ ชั่วโมง ลูกแมงมันถึงจะต้องออกมา


ความสัมพันธ์กับชุมชน


แมงมันเป็นอาหารที่มีอยู่ในธรรมชาติของ
มนุษย์ โดยเฉพาะในภาคเหนือ เป็นอาหารประเภทหายาก เพราะไม่สามารถ
เลี้ยงหรือเพาะพันธุ์ได้ ชาวบ้านนิยมรับประทานแมงมันทั้งไข่และลูก วิธีการ
ก็คือถ้าเป็นไข่จะขุดเอาไข่แมงมันกันในเดือนกุมภาพันธ์
ส่วนมากชาวบ้านจะไปหาขุดตามป่าละเมาะหรือที่ไกลบ้าน
ไม่นิยมขุดไข่แมงมันในบ้านของตนเอง เพราะธรรมชาติของแมงมัน
ถ้าไปรบกวนหรือขุดเอาไข่มารับประทาน
แม่แมงมันจะหนีไปอยู่ที่อื่นชาวบ้านจะต้องใช้ความจำว่า
แมงมันเคยออกจากรูตรงไหน พอถึงเดือนพฤษภาคมทุกปีจะต้องไปดู
และเก็บลูกแมงมันเฉพาะตัวเมียมาทำอาหารรับประทาน ส่วนตัวผู้ไม่นิยม
รับประทาน เพราะว่าจะออกรสขม ความมันมีน้อยกว่าตัวเมีย
แมงมันจะเปลี่ยนสภาพจากตัวเมียเป็นตัวผู้ในช่วง ๕ – ๖ ปี


ไข่แมงมันรวมกันเป็นกระจุก
ชาวบ้านจะใช้ช้อนตักไข่แมงมันใส่ภาชนะ
ซึ่งจะได้ทั้งดินและรากไม้ปะปนมาด้วย หลัง
จากนั้นก็นำไข่แมงมันใส่ในถังน้ำ เพื่อช้อนเอาไข่แมงมันที่ลอยน้ำขึ้นมา
ไข่แมงมันสามารประกอบอาหารได้หลายชนิด เช่น เจียว ใส่ไข่ ต้มใส่ผักกาด
หรือผักขม ใส่น้ำขลุกขลิก ใส่กะปิ หอมแดง รับประทานกับพริกแห้ง
ปิ้งไฟตำกับเกลือทางเหนือเรียกน้ำพริกดำ
นอกจากนี้ไข่แมงมันยังสามารถเก็บไว้รับประทานนานๆ ได้ โดยการดองไข่แมงมัน


วิธีการก็คือ
ต้มน้ำให้สุกหรือน้ำแช่ข้าวเหนียว (น้ำข้าวมวก) เกลือ
ดองในภาชนะที่มีฝาปิด หรือถ้าต้องการรับประทาน
เร็วขึ้นก็นำภาชนะที่ดองแมงมันไปตากแดด
วิธีรับประทานโดยการนำไข่แมงมันดองมาโรยด้วยพริกแห้งปิ้ง โขลกหยาบๆ
โรยหน้า พร้อมกับต้นหอมผักชีรับประทานกับสะเดาที่ลวกแล้ว
นับเป็นอาหารพิเศษที่หารับประทานได้ไม่ง่ายนักของชาวบ้านในภาคเหนือ เรียก
“แมลงมันจ่อม” (แมงมันจ่อม)

สำหรับลูกแมงมัน ชาวบ้านจะเตรียมอุปกรณ์ คือ ขวดน้ำเปล่า ขี้เถ้า
โคมน้ำมันก๊าซไปนั่งเฝ้าปากรูแมงมัน ใช้ขี้เถ้าโรยรอบตัว
คนนั่งเป็นวงกลมป้องกันไม่ให้แม่แมงมันกัด ลูกแมงมันจะออกจากรูมากที่สุด
คือ ช่วง ๕ – ๖ โมงเย็นไปจนถึงสองทุ่ม ในบริเวณใกล้ๆ
อาจมีรูแมงมันมากกว่าสองรู บางปีลูกแมงมันกว่าจะหมดรังต้องใช้เวลาสองวัน

ธรรมชาติของแมงมันเหมือนกับแมงเม่า แต่แมงมันจะมีกากมากกว่า
นอกจากไข่แล้วตัวลูกแมงมันที่มีปีก ชาวบ้านนิยม
นำมาคั่วใส่เกลือนิดหน่อยไม่ใช้น้ำมัน
ถ้าใช้น้ำมันปีกแมงมันจะเหนียวไม่หลุดออกจากตัว ชาวบ้านเรียก “แมงมันคั่ว”
แมงมันคั่ว เด็ดปีกออกโขลกกับน้ำพริกแทนปลาเรียก “น้ำพริกแมงมัน”


ความสำคัญทางเศรษฐกิจ


แมงมัน
เป็นอาหารตามฤดูกาลที่หาได้ไม่ง่ายนักจึงเป็นที่ต้องการของชุมชน
ที่นิยมรับประทานทั้งไข่ และลูกแมงมัน เฉพาะตัวเมีย
ดังนั้นแมงมันจึงมีราคาดีพอสมควรเพราะนอกจากจะมีน้อยแล้วปีหนึ่งๆ
จะมีให้รับประทานเพียงครั้งเดียว ไข่แมงมันที่ เรียกว่า “แมงมันจ่อม”
ขายเป็นช้อน (คาว) ๆละ ๕ บาท ลูกแมงมันที่คั่วแล้วใช้ถ้วยน้ำจิ้มเล็กๆ
เป็นถ้วยตวงถ้วยละ ๑๐ บาท ถ้าเป็น ขีดๆละ ๒๐ บาท
ส่วนแมงมันตัวผู้จะใช้เป็นเหยื่อตกเบ็ดปลาช่อนปลาสลิด

แม่แมงมันถ้าหากกัดแล้วจะมีความรู้สึกคันมาก ผิวหนังจะเกิดผื่นแดงๆ ชาวบ้านมีวิธีหนังค่อยๆ หายไป


รู้จักเรื่องราวของแมงมันกันไปแล้ว คราวนี้เรามาดูรูปกันเถอะ
(เอื้อเฟื้อภาพและคำบรรยายโดย http://www.siamensis.org/board/9171.html)



ขุดแมงมันเชียงราย


—————————————————-



มองหารู และมดตัวเล็กๆ สีแดงๆ เรียกแม่แดง กัดเจ็บมาก


—————————————————-



และแล้วก็เจอโพรงแมงมัน


—————————————————-



เตรียมภาชนะสำหรักตักไข่


—————————————————-



ตักเสร็จก็หาใบไม้มาใส่ให้พวกที่เหลือกินจะได้มาตักใหม่ปีหน้า เขาว่าอย่างงั้น


—————————————————-



แล้วกลบดินให้เหมือนเดิม


—————————————————-



มาดูรังกันดีกว่าที่อยู่ของไข่


—————————————————-



ไข่ฟองเล็กๆ ก็มี


—————————————————-



ฟองใหญ่ๆ


—————————————————-



กะลังเตรียมตัวลืมตาดูโลก


—————————————————-



ตัวเต็มวัย


—————————————————-



ขยายรูปตัวแม่แดง


—————————————————-



รูปสุดท้าย


สุดท้ายหวังว่าเราจะได้เจอกันที่ใต้ไฟกิ่งแถวแมงมันออกนะครับ




Credit: http://kanchanapisek.or.th/kp8/cem/cem704.html


เรื่องเด่นประจำสัปดาห์

more


    แสดงความคิดเห็น


    กรุณา Login เพื่อแสดงความคิดเห็น

    ส่ง Scoop ให้เพื่อน

    E-mail เพื่อน

    E-mail ผู้ส่ง

    ข้อความ

     

    แจ้งลบไม่เหมาะสม

    ชื่อ ผู้ส่ง

    E-mail ผู้ส่ง

    ข้อความ / เหตุผล

     


    Hot Story


    ความคิดเห็น

    Clipmass จัดให้


    เรื่องราวจากผู้สนับสนุน