คลิปแมสด็อทคอม
 
    
Upload


โพสสกู๊ปโพสต์สกู๊ป
สกู๊ปมาใหม่
เรื่องเด่น
ยอดนิยม
ข่าว Update
สกู๊ปแนะนำ
คอลัมนิสต์


กาแลคซี่



 กาแลคซีและทางช้างเผือก

ว่าในใจกลางของกาแลคซีทางช้างเผือกมีหลุมดำอยู่ เขาเหล่านั้นหวังว่ากล้องจันทรา(Chandra) ขององค์การนาซ่าจะช่วยไขความลับของหลุมดำนี้ ซึ่งแม้จะเป็นจริงตามคาด แต่การค้นหามันกลับทำให้เกิดคำถามใหม่ขึ้นมากกว่าเดิม

หลุมดำ(black hole) เป็นวัตถุที่ทั้งมีมวลมหาศาลและมีความหนาแน่นสูงมาก มากกระทั่งแสงยังไม่สามารถหนีออกจากแรงดึงดูดขนาดมหึมานั้นได้ เป็นเวลาหลายศตวรรษแล้ว ที่นักทฤษฏีสงสัยว่า ดาวฤกษ์ขนาดยักษ์ที่มีมวลอย่างน้อย 10 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ของเรา จะจบชีวิตของมันด้วยซูปเปอร์โนวา หรือการระเบิดมวลสารออกมาสู่อวกาศระหว่างดวงดาว(interstellar space) สิ่งที่เหลือหลังจากนั้นจะเป็นซากที่มีความหนาแน่นสูงกว่าดาวปกติ แต่ถ้าซากนั้นมีมวลมากกว่า 3 เท่าของดวงอาทิตย์ จะยุบตัวกลายเป็นหลุมดำได้
ในปี 1974 นักดาราศาสตร์อังกฤษ เซอร์ Martin Rees ได้เสนอเกี่ยวกับหลุมดำมวลมหาศาล(supermassive blackhole) ซึ่งมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ของเราล้านถึงหลายพันล้านเท่า อาจจะมีอยู่ในใจกลางของกาแลคซี่บางกาแลคซี่ เนื่องจากกาแลคซี่เหล่านั้น มีใจกลางที่สว่างมาก(active nuclei) โดยสว่างมากกว่าดวงอาทิตย์ 30 พันล้านเท่า มันสาดแสงในทุกย่านความยาวคลื่น ตั้งแต่คลื่นวิทยุจนถึงรังสีแกมม่า และมันก็พ่นลำเจตพลังงานสูงที่ประกอบด้วยอนุภาคมีประจุ ออกมาในอวกาศ Rees ให้เหตุผลว่าหลุมดำน่าจะเป็นตัวการของความยุ่งเหยิงนี้
Donald Kniffen
นักวิทยาศาสตร์ประจำโครงการจันทราของนาซ่า บอกว่า มันไม่มีหนทางอื่นที่จะคิดว่าบรรดา active galactic nuclei (AGNs) สามารถจะปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมาได้อย่างไร ทางเดียวที่พอจะยอมรับได้คือ มันเป็นหลุมดำ ยิ่งกว่านั้นดูเหมือนว่าเหล่าแอคทิฟกาแลคซี่จะไม่ได้เป็นกลุ่มเดียวที่มี "ปีศาจอยู่ที่ใจกลาง" แม้แต่กาแลคซี่ทั่วไปอย่างทางช้างเผือกก็มีหลุมดำอยู่ด้วย
ในปี 1974 แม้ว่า Rees จะให้ความสนใจเกี่ยวกับหลุมดำในแอคทิฟกาแลคซี่ แต่นักดาราศาสตร์วิทยุชาวอเมริกัน Bruce Balick และ Robert Brown ได้หักเหไปศึกษาใจกลางของทางช้างเผือกที่ดูเหมือนจะสงบกว่า แต่สิ่งที่ทั้ง 2 ค้นพบเป็นแหล่งคลื่นวิทยุที่มีความเข้มสูงและผันแปร ที่แลดูคล้าย ควอซ่าร์จางๆ(quasar-เป็น AGN ประเภทหนึ่งที่อยู่ไกลมาก และนักดาราศาสตร์มักพบที่ขอบของจักรวาลสังเกตการณ์) แต่วัตถุดังกล่าวนี้อยู่ห่างแค่ 26000 ปีแสงจากเรา ในอาณาเขตเดียวกับเราด้วย และเนื่องจากมันอยู่ภายในแหล่งวิทยุขนาดใหญ่ที่เราเรียกว่า Sagittarius A จึงเรียกว่า Sagittarius A*

 

 

 

 

 

 

จากการสังเกตโดยใช้คลื่นวิทยุและรังสีเอกซ์ทำให้นักดาราศาสตร์ได้คำตอบว่า เมื่อ 1 หมื่นปีก่อนเกิดซุปเปอร์โนวาระเบิดขึ้นใกล้กับ Sagittarius A* ก๊าซที่กระจายตัวอย่างรวดเร็วนั้นไล่ก๊าซและฝุ่นในอวกาศระหว่างดวงดาว ป้องกันวัตถุจากการตกลงไปในหลุมดำมหึมาใจกลางทางช้างเผือก จากนั้นก็สลายตัวไป เมื่อมีสสารตกลงไปน้อยลง หลุมดำก็จะปล่อยรังสีเอกซ์ออกมาน้อยลง
อย่างไรก็ดี สสารยังคงตกลงสู่หลุมดำต่อไป ในปี
2001 ก่อนที่กล้องจันทราจะสังเกตเห็น Sagittarius A* ก็เกิดสว่างขึ้นมา ภายในไม่กี่นาที มันมีความสว่างมากขึ้น 45 เท่าของปกติ แล้วก็มืดลงไปในระดับเดิมหลังจากนั้น 3 ชั่วโมง พลังงานที่ปล่อยวาบออกมาจากหลุมดำอาจจะเกิดจากวัตถุขนาดใหญ่ที่มีมวลเท่าดาวหางหรือดาวเคราะห์น้อยตกลงไป ยิ่งกว่านั้นจากการที่รังสีเอกซ์วาบขึ้นและมืดลง นักดาราศาสตร์ฟิสิกส์สามารถคำนวณได้ว่า Sagittarius A* มีขนาดประมาณ 15 ล้านกิโลเมตร เล็กกว่า 1 ใน 4 ของวงโคจรดาวพุธรอบดวงอาทิตย์ซะอีก จากเหตุการณ์ประหลาดที่มีขนาดเล็กแต่มีมวลมหาศาล ยิ่งตอกย้ำว่ามันน่าจะเป็นหลุมดำมวลมหาศาล

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

แต่ก็ยังเหลือคำถามสำคัญอีกคือ หลุมดำมวลมหาศาลใจกลางทางช้างเผือกมาจากไหน และเช่นกัน หลุมดำมวลมหาศาลอื่นๆ มาจากไหน Kniffen บอกว่าเมื่อประติดประต่อดูแล้ว ความคิดหนึ่งที่มีคือ หลุมดำมวลมหาศาลอาจเกิดเมื่อกาแลคซี่ต้นกำเนิดเกิดขึ้น ความคิดอื่นเช่น หลุมดำจากดวงดาว(stellar blackhole)
ดูดมวลสารและกลายเป็นหลุมดำมวลมหาศาล หรือ หลุมดำมวลมหาศาลเกิดจากกระจุกของหลุมดำที่มีขนาดเล็กกว่ารวมตัวกัน
ขณะนี้กล้องโทรทรรศน์จันทราได้ค้นพบส่วนเชื่อมต่อที่สำคัญระหว่างหลุมดำดวงดาว กับหลุมดำมวลมหาศาลในกาแลคซี่ไร้รูปร่างข้างเคียง
M82 แต่มันก็ยังเป็นปริศนาอยู่ดี เพราะหลุมดำนั้นไม่ได้อยู่ที่ใจกลางของกาแลคซี่ หรือมันอาจจะจมอยู่ในใจกลางของ M82 และขยายตัวเป็นหลุมดำมวลมหาศาล ก็ไม่มีใครรู้ได้
ขณะที่ปริศนานี้ยังคงดำเนินต่อไป ในทุกครั้งที่ร่องรอยปรากฏ บางคำถามอาจจะได้คำตอบ แต่ก็มีคำถามอื่นเข้ามาแทน

 

 

 

 

 

Kniffen กล่าวว่าเราอาจจะเกาแค่ผิวนอกของเรื่องนี้

   (ต้องขออภัยไม่สามารถปรับตัวหนังสือได้)





เรื่องเด่นประจำสัปดาห์

more


แสดงความคิดเห็น


กรุณา Login เพื่อแสดงความคิดเห็น
กรุณาแสดงความคิดเห็นด้วยถ้อยคำที่สุภาพ และเกี่ยวข้องกับคลิปด้วยค่ะ

หากโพสต์ผิดกฎจะทำให้ point ติดลบค่ะ รายละเอียด

ส่ง Scoop ให้เพื่อน

E-mail เพื่อน

E-mail ผู้ส่ง

ข้อความ

 

แจ้งลบไม่เหมาะสม

ชื่อ ผู้ส่ง

E-mail ผู้ส่ง

ข้อความ / เหตุผล

 


ความคิดเห็น